Metaverse konusunda müthiş bir atılım söz konusu, binlerce milyonlarca firma Metaverse ekosisteminde yerini almak, pozisyonunu belirlemek pastadan pay almak için hazır bekliyor. Yada hazırlıklarını yapıyor. Duyuyoruz. Okuyoruz, İzliyoruz. Birşeyler Oluyor.
İşletmeler, modacılar, bankalar, eticaret yapanlar, danışmanlar, tasarımcılar, gençler, yazılımcılar, sistemciler, girişimciler, arsa alım satımı, NFT’ler. Haberler. Neler oluyor müthiş bir Metaverse Fırtınası mı esiyor. Anlamakta bile zorlanıyoruz. Bazılarımız dalıyor. Bazılarımız ciddiye bile almıyoruz.
Adeta baştan aşağıya tüm dünyayı değiştirecek olan Metaverse Ekosistemi konusunda piyasa da yapılan tahminler, girişimler, haberler potansiyelin ve beklenenlerin çok gerisinde. O kadar büyük ve farklı fırsatlar var ki hayal etmesi bile mümkün değil. Konuşmacılar bile bütünü tanımlayamıyor. Bu durum zaman zaman inandırıcılığını azalttığı gibi Metaverse karşıtlığı da oluşturuyor. Metaverse inanmayanlar, karşı çıkanlar, yorumlayanlar vs vs.
Metaverse ile ilgili yanılgılardan biri de bir merkezde oturup şu dünyayı nasıl değiştirsek şeklinde düşünen birinin yada birilerinin varlığı ve menfaatleri üzerine kurulu zoraki bir değişim yaşandığı fikri. Teknoloji firmaları Steve Jops gibi ’“Dünya’yı Değiştirmek” fikri etrafında odaklanıyor. Bu tamamen doğru ama hiç kimse İnsanlığın sonunu hazırlamk için uğraşmıyor. Bu tamamen yanlış. Metaverse fikrinin Küresel boyuttaki teknoloji ve bilgi işlem firmalarının önderliğinde ortaya atıldığı ve çıkışı itibariyle küreselleşmenin bir kavramı olarak ortaya çıktığı doğru ancak kapasitesi itibariyle bu üç beş firmanında Metaverse evrenindeki tüm potansiyel değişimleri meydana getirebilmesi, hayal bile edebilmesi mümkün değil.
En basitinden yıllarca konuşulan ve kafa yorulan IOT (Internet Of Thinks ) projelerinde bile tek merkezden yönetilen bir proje meydana gelmiş durumda değil. İşte Metaverse IOT projelerinden kat kat daha geniş bir potansiyel. Tek merkezden yönetilebilmesi, yönlendirilebilmesi mümkün değil.
Bu potansiyel, insanlığın ulaştığı bilgi seviyesinin çoğalması ve teknolojik gelişmelerin, bilimin ilermesi sayesinde bu aşamalara gelmiş durumda. ÇİN’de yapılan imalatlar, CERN’de işletilen Laboratvarlar, NASA da yapılan araştırmalar. Bir Merkezden yönetilen ve yönlendirilen bir ekosistem olabilmesi mümkün değil.
İşte bu büyük ve bakir Metaverse fırsatları değerlendirebilenlerin, girişim ve atılımını gerçekleştirebilenlerin evreni olacaktır ve o kadar da büyüyecektir. Metaverse ekosisteminde hayali olan, çalışan, üreten, düşünen, adapte olan, girişen herkese fazlasıyla yer var.
İçinde Bulunduğumuz dönemde sorulan kilit soru şu;
Metaverse işletmeleri ve iş süreçlerini nasıl dönüştürecek?
Metaverse öyle büyük bir ekosistem ki değişimin büyüklüğünü anlayabilmek bile büyük çaba gerektiriyor. Biraz anlamaya çalışalım.
Ulaştıma ve Transformasyondaki Büyük Değişim
İlk proto tiplerini Tesla’nın oluşturduğu Elektrikli araç konsepti Elektrikli araba, Elektrikli Kamyon, Elektrikli Toplu Taşıma bu prototipler neden oluşturuldu? Ne gerek vardı? Gelin birlikte Şu ihtiyar Dünya’yı değiştirelim dediler kadar basit bir yaklaşımdan kaynaklanmış olabilmesi mümkün mü? Hayır.
2009 yılında Amerika’da Nasa tarafından başlatılan Solar Impulse projesi ile tamamen elektrik enerjisi ile çalışan ilk prototip güneş enerjisi ile çalışan ilk uçak geliştirildi ve 2016 yılına kadar çeşitli denemeler yapıldı. 2016 yılında dünya çevresinde elektrik motorlarıyla tam güneş enerjisi ile takviye herhangi bir enerji kullanmadan dünya turunu tamamladı ve uçuş sırasında BM toplantısına katılarak “The Wolrd Can Be Much Cleaner”, “Dünyamız Daha Temiz Olabilir.” Sloganıyla Karbon emisyonu konusunda mesajlar verdi.
Bu bir bilimsel çalışma olarak yapıldı. Bir firmanın, bir azınlığı bir kişinin yada zümrenin düşüncesi ile değil. Bu yolculuk ile anlaşıldı ki artık tam güneş enerjisi ile çalışan ulaşım araçları geliştirilebilir. Bu da karbon emisyon oranlarını azalttığı gibi endüstriyel olarak bir çok yenilikleri de beraberinde getirebilir. Bu çalışmalardan ilham alan iki büyük durum ortaya çıktı. Bir tanesi Elon Musk’ın Elektrikli taşıma ve Ulaşım Araçları diğeri ise Dünya’nın en büyük Petrol yatırımcısı aile Petrol Endüstrisinden tamamen geri çekildi.
Bu bizlere şunu anlatıyor. Artık günümüzde petrol enerji kaynağı olarak kullanılmaktan vaz geçiliyor. Artık petrol sağlıkta SPA ve Sauna benzeri uygulamalarda otellerde ve kaplıcalarda kullanılacağı gibi benzeri faydaları üzerine yeni sektörlere yönelim meydana gelecek. Dünya da petrol fiyatlarındaki artışın da en temel sebebi bu
Bu gelişme ile batı ülkelerinde ortaya çıkan büyük bir benzinli, daha kaliteli ve modelli araç potansiyeli olacak bu potansiyel bir süre doğu ya daha düşük kalitede araçlara sahip ülkelere, ikinci el araç ticareti olarak yön değiştirecek. İkinci el Benzinli araçlar ekosistemi, hareketliliği ve akımı oluşacak. Özellikle petrol üretimi yapabilen orta doğu ve gelişmekte olan diğer ülkelere yönelecek. Bununla birlikte Neredeyse 10 yaşın üstündeki ikinci el araçlar artık geri dönüşüme yönelecek. Trafikten çekilecek. Büyük miktarlarda araç geri dönüşüm hizmetlerine de ihtiyaç duyulacak. Büyük miktarlarda ikinci el araç hurdası parçası ortaya çıkacak. Dünya genelinde araç yaşı ortalaması düşecek insanlar daha konforlu ve daha lüks araçlara binebilecekler.
Bu dönüşümün merkezinde ki imalat yapan ülkeler de ise elektrik motorunun benzinli motorlara göre daha sade bir yapısı olması, hareket ve güç iletim aksamında daha az parça ve daha sade yaklaşımların bulunması sayesinde Elektirkli araç üretimi artacak. Pazardaki ve piyasadaki dengeyi kaybetmek istemeyen yılların firmaları ile piyasaya yeni giren agressive rekabetçi Tesla gibi firmalar arasında büyük bir rekabet yaşanacak ve elktrikli araçlar beklenenden daha uygun fiyatlara daha hızlı hayatımıza ve piyasaya girecekler.
Elektrikli Arabalar ve Kamyonlar, Toplu Taşıma. Günümüzde Honda, Toyota, Mercedes, Renault gibi markalar tam elektrikli modellerini çıkardı bile. Geçenlerde Tesla Avrupa ülkelerinde üretime başlayacak tesisini hayata geçirdi.
Elektrik Know-How’u farklı bir alan bilgisi ve uzmanlık olduğu için söz konusu ekosistemin unsurları arasında da işbirlikleri oluşacak. Motoru sen yap, kaportayı biz yapalım gibi. Bu durum elektrikli arabalar, kamyonlar ve Raylı sistemleri temsil eden Hypeerloop gibi sistemlerin meydana getireceği ana değişiklikler ve etkiler olarak görülecek ve görülmeye başladı bile.
HyperLoop raylı sistemler ve Toplu taşıma sınfın da başlı başına bir devrim, başlı başına bir yenilik. Köprüler, Yüksek Hızlı trenler ve Viyadüklerle kısaltılmaya ve hızlandırılmaya çalışılan raylı ve toplu taşıma sistemleri, HyperLoop ile bam başka bir boyuta geçiyor. Raylı Sistemler kavramı Vakumlu ve Sürtünmesiz Sistemler, Elektromanyetik Sistemler gibi Kavramlara Dönüşüyor. Hyperloop, içindeki hava neredeyse tümüyle boşaltılmış olan vakum tünellerde hareket ediyor. Böylece sürtünme büyük ölçüde ortadan kaldırılıyor ve elektrikli motorun sağladığı enerjinin yüzde 90’ı hızlanmaya yarıyor. Tüneller içinde hareket eden ve yolcuları taşıyan kapsüllerde tekerlek bulunmuyor. Saatte 1000 kilometreden fazla hız yapıyor. Hyperloop, şehirlerarası yolcuları mıknatıslarla havalandırarak vakumlu tüplerde saatte 1000 kilometreden daha hızlı taşıyacak yeni kapsül konsepti çok daha hızlı, şaşırtıcı ve uçaklardan bile hızlı olacak. Hyperloop projesi ile uçak ve tren teknolojilerini birleştirip düşük basınçta yüksek hızlı kapsüller oluşturduğunu ve bununla birlikte 1287 km/saat gibi yüksek hızlara ulaşabilmeyi hedeflendiği açıklandı.
Bu sistemin yakın bir zamanda kullanılacağını belirtilmektedir. Boring Company, 120 milyon dolar yatırım aldı. Belli başlı şehirleri Hyperloop tünelleriyle birbirine bağlama planı yatırımcıların ilgisini çekiyor. 120 milyon dolarlık hisse satışına izin verildi. İlk İnsanlı Denemeleri yapıldı. Bu sistem kargo taşımacılığını da yüksek bir boyuta ulaştıracak.
Elektrik ve Enerjiden Etkilenen, Üretim, İmalat ve Uzay Madenciliği ile Bağlantılı Endüstriyel Değişim
Üretim, İmalat ve Madencilik Uzayla bağlantılı bam başka bir boyuta dönüşüyor. Henüz bir sır gibi saklansa da Nasa’dan emekliye ayrılan 3 Astronot bir uzay madenciliği şirketi kurdular ve kilogramlar seviyesinde ilk uzay madeni elde etme deneylerini tamamladılar.
Büyük boyutlarda düşünüldüğünde Uzay mı? Maden mi? Daha dünya da yapamıyoruz Uzayda mı Maden Çıkaracağız der gibi olduğunuzu duyuyorum. Ama aslında o kadar da zor değil. Temel olarak uydu yada uzay madenciliğinde kullanılacak araç asteroide tutunuyor ve üzerindeki çekiç ve matkap benzeri kırma ve delme aparat ve ekipmanları ile kilolar bazında kırıntılar meydana getiriyor ve bu kırıntılar analiz edilerek faydalı kırıntı dünyaya gönderiliyor.
İletişim amaçlı bir seferde binlerce uygu gönderilebildiği düşünülürse binlerce küçük uzay madenci aracının gidip gelip maden toplaması ve getirmesi imkansız bir iş değil.
Daha büyük vizyon da ise uzayda madencilik ve endüstriyel üretim fikirleri var. Bunlar yatırım gerektiren işler olsa da çalışmaları başlamış durumda. Uzay Madenciliğin de temel amaç, Uzaydaki madenlerden elde edilecek cevherlerin Dünya’ya getirilip Dünya ekonomisine bir kazanç sağlanması. NASA Ağustos 2022 tarihinde Psyche isimli uzay aracını fırlatıyor. Uzayda Maden alaşımlarının çoğunlukla nikel ve demirden oluştuğu tespit edilen garip metal astroidler üzerinde madencilik faaliyeti yürütülecek. Jüpiter ve Mars’ın arasındaki Asteroit Kuşağı’nda bulunan gök taşında 10 bin katrilyon dolar değerinde nikel, demir ve altın gibi maddelerin bulunduğu ifade ediliyor. Hatta Uranüs ve Satürn gibi gezegenlerde elmas yağmurları tespit edildi.
Uzay madenciliği; Dünya’ya yakın küçük gezegenlerden, uydulardan ve de asteroitlerden hammadde çıkarılması şeklinde düşünülen işlemler.
Bir sır gibi saklansa da şimdiye kadar bu çalışmalar sırasında 1150 element tespit edildi. Bu elementler üretim ve endüstriyel tasarımı baştan aşağıya değiştirecek. 1150 elementin sınıflandırılması laboratuvarda incelenip dokümante edilmesi ve yeni alaşımlar oluşturulması bile başlı başına bir iş. Belki de yüzlerce kimyacıya ihtiyaç duyulacak. Kimya geleceğin önemli işlerinden biri haline gelecek.
Mevcut periyodik cetvelde 214 elementin yüzyıldır gündemimizi endüstrimizi ve bilimi meşgul ettiğini düşünecek olursanız, mevcut keşfedilenler varolanların yaklaşık 6 katı ve uzayda bundan daha yüksek trilyonlarca, katrilyonlarca yıldız galaksi ve sayısı bilinmeyen kadar çok asteroid var. İnanılmaz bir potansiyel
Bu keşfedilen elementlerin 3D yazılılarla üretime girdiğini düşünün daha yumuşak daha farklı, sıcak ta soğukta farklı özellikler gösteren, ışıkla tepkimeler veren karışımlar, alaşımlar. Geleceğin ürünleri kesinlikle çok esrarengiz maddelerden değişik tasarımlardan ve değişik özelliklere sahip olacak. Bu araştırmalar, Endüstriyel imalat ve tasarımda çok büyük değişiklikler meydana getirecek. İnşaat ve Üretimin yıldızı 3D printing sistemleri olacak. Bu eko sistemde tabi ki teknisyenler, mühendisler, tasarımcılar Robotlardan daha yetenekli bireyler yer alacaklar.
Bu gelişmeler İnşaat Endüstrisindeki Değişim’inde öncüsü haline gelecek. Günümüzde başayan 3D printing yöntemi ile inşaat tamamen yaygınlaşacak. İnşaatın bir çok aşamasında makineler ve Robotlar çalışacak. Örneğin Dubai’de yeni faaliyete geçen Geleceğin Müzesi Dünyanın En Karmaşık Yapısı Olmaya Aday. Geleceğin Müzesi isimli yapı mimarideki tüm ezberleri bozuyor. Müze mimari ve inşaat anlayışına yeni bir yaklaşım kazandırıyor. Dünyada daha uzun ve kapsamlı binalar mevcut olsa da; bu inanılmaz tasarım, mühendislik ve inşaat başarısı, bugüne kadar inşa edilmiş en karmaşık projelerin arasında yer almasını sağlıyor. Metaverse de bu ve bunun gibi çok daha fazla, çok daha kompleks ve güzel, estetik yapılar olacak. Estetik, Mükemmelik, tasarım kavramları Quantum Hesaplamalarıyla birleşecek ve çok daha harikalar meydana getirecek.
Artık elektrikli araçlar enerji ve yakıt endüstrisinde değişimin tetikçisi oluyor. Yeni şarj istasyonları elektrikli bataryalar, arıza tespit ve çözüm yöntemleri, ikinci el piyasası, kabloları ve kablosuz teknolojileri, bataryaların değişimi, saklanması, kimyasalları vb bir çok konu da yenilikler içerecek bu konuda çok büyük bir değişimin temelini teşkil edecek.
Petrolden önce kömürle beslenen buharlı sistemlerde yaşanan çılgınlıkta ve sonrasında petrol enerjisi ile yaşanan endüstriyel çılgınlıklarda olduğu gibi enerji tamamen elektrik ve güneş enerjisine odaklanacak. Enerji tarlaları, Yapay Güneş, Güneş Pilleri gibi sistemler endüstrinin baş faktörleri haline gelecekler. Petrol ise eneri piyasasından kademeli olarak çekilerek. Başta sağlık ve diğer sektörlerin mucizevi varlığı haline dönüşecek. Petrole dayalı yeni bir endüstri meydana gelecek.
Elektrik ve Enerjideki değişim ve dönüşümle birlikte en önemli değişim Taşıma ve Lojistik Endüstrisindeki Değişim olacak. Kara taşıtları yukarıda bahsettiğimiz elektrikli araba, kamyon ve vakumlu sistemlere evrilirken taşıma ve lojistikte bunlardan yararlanmakla birlikte drone teknolojileri lojistik ve dağıtımın birinci faktörü haline gelecek. Şu anda Dubai de uygulanmaya başlayan drone taksi ve Amazon tarafından uygulanmaya başlayan teslimat dronları ile başlayan trend en az Metaverse büyüklüğünde bir Drone Endüstrisini meydana getirecek.
Tarım Dronları, sulama, ilaçlama droneları, Arama kurtarma, Fotogra ve çekim dronları, Otonom Dronlar, Sahillerde Can Kurtaran Dronlar, Turizm de denizlerde eğlence ve gezi amaçlı sürü halinde hareket edebilen otonom gezi droneları gibi daha bir çok proje Taşıma ve Lojistik Endüstrisinin lokomotif gücü olacak. Belki de denizlerin üzerinde Formüla yarışları gibi Drone yarışları düzenlenecek.
Droneların yanısıra uçan arabalar, uçan motosiklet, uçan kaykay, jet motorunun kişiselleştirilmesine dayalı Uçan Adam sistemleri,
Jetson Ulaşım , taşıma ve lojistik sektörünün belirleyicileri ve çeşitliliği arttıran unsurları olcak. Fayda ve Maliyet analizlerine göre kullanım ve teknik özelliklerine göre farklı yerlerde farklı sistemler kullanıma sunulacaktır.
Ve Hepsinden önemlisi uçan bu kadar çok nesnenin yer aldığı hava trafiğinin koordinasyonu, kontrolü, yazılım ve algoritmalarının geliştirilmesi gibi yenilikler.
Ulaşımın yanında Metaverse de en önemli etkileşim Moda da yaşanıyor, yaşanacak. Moda her zaman yeniliklere ve tasarıma odaklandığından dolayı yeni endüstriyel gelişmeler, teknik ve yaklaşımlar, araçlar, aksesuarlar, renkler, özellikler, ışık etkileşimi, giyilebilir teknolojiler gibi bahsettiğimiz gelişmelere paralel bir çok gelişme etkili olacaktır. Pek tabi ki saatte 1000 km hızla giden yada uçan bir aracın sürücüsünün kıyafeti klasik motosiklet kıyafeti ile aynı özelliklerde olamaz. Yada bu kadar hızlanan ulaşım ile kendisine bir çok zaman kalan insan tabi ki de güzelliğine, sosyalleşmeye daha fazla önem verecek ve zaman harcayacaktır. Metaverse de Moda da Meydana Gelecek Değişim, değişimlerin en büyüğü olacaktır. Çünkü Endüstriyel hareketliliğin motoru lokomotifi Moda, yeni düşünceler, yeni yaklaşımlar, yeni stiller, yeni yöntemlerle Metaverse ekosisteminin en etkili “social engine” sosyal lokomotifi olarak kendisini gösterecektir.
Halen binlerce büyük küresel marka Metaverse ekosistemine dahil olmak üzere mağazalarını açtı. Hazırlıklarını tamamladı. Metaverse de Mimarisini, Sergi Salonlarını, Vitrinlerini oluşturdu. Önümüzdeki zamanların bütçesinde Metaverse yer verdi. İşe alım için yeni pozisyonlar belirledi.
Ancak şunu belirtmekte fayda var Metaverse sanıldığı gibi sadece sanal ortamlarda 3D avatarların sergilenmesi ve bu sanal benliklere sanal aşıverişle insanların paralarını sömürmeye odaklanan bir sistem değildir.
Metaverse’deki evrenler yukarıda saydığımız gelişmelerin hayatımıza girmesinde etkin rol oynamaya başlayan ve oyunlarla bir çoğumuzun hayatına giren girmeye başlayan gelişmelerdir. IOT ( Internet Of Thinks ) projeleriyle 50 milyar cihazın internete bağlanacağı ön görülüyordu ki bu sayı Metaverse ile sadece evrende iletişim için gerekli olacak uyduların sayısı olacaktır.
Uzay , İnternet ve İletişim Teknolojileri, Quantum, ve Sanal Alem Birleşimi yeni bir yaşam gelişiyor. Bu alanların topunu elinde bulunduran biri yada birileri yok. Amerika’nın ilk keşfedildiği yıllarda olduğu gibi bir takım zorluklar, sıkıntılar ve imkansızlıklar, red edilmeler, ortaya çıkabileceği gibi yeni ortaya çıkan yaklaşımlar güzellikler, anlayışlar, estetikler, formüller, maddeler, yaşam alanları, madenler, mineraller, elementler gibi yenilikler de olacaktır. Kaçınılmazdır.
Kültürel olarak da yozlaştıran ve absorbe eden bir tehlikeden korkmak yerine bu yeni kültürü geliştirmek esas olmalıdır. Kültür üzerinde düşünmek, araştırmak, okumak, geliştirmek ve uygulamakla ortaya çıkan eşsiz bir varlıktır. O zaman Metaverse’ün magazini, metaversün hayatımıza kazandırdığı yeni teknolojiler, yöntemler, kelimeler, haberler, hesaplama ve uygulamalarıyla bir Metaverse kültürünün de gelişmekte olduğundan bahsedebiliriz.
Bu ekosistemde yer almak isteyen herkese fazlasıyla yer var. Mühendisler, araştırmacılar, tasarımcılar, modacılar, haberciler, Meta Infuencerlar, uzay turist rehberleri, kripto para madencileri, avatarlar için sanal kıyafet tasarımcıları, kimyacılar, fizikçiler, matematikçiler, kaşifler, meraklılar, digital tarım yapanlar, dronela ilaçlama ve sulama yapan operatörler, drone taksi sürücüleri, 3D İnşaat printeri operatörleri, gezginler. Metaverse Ekosisteminin geleceğinde Herkese ve Herşeye yer var.
Tüm bu gelişmelerin sağlığı etkilememesi mümkün değil. Sağlık Endüstrisinde de Meydana Gelecek Çok büyük değişimler var. Bunların başında uzman doktorlara ve operatörlere erişim ihtiyacı. Günümüzde önemli bir ameliyat için Amerika’dan, Japonya’dan, Almanya’dan İstanbul’dan bu alanda tecrübeli bir doktor arayışına giriyoruz. Randevu almak bir sorun, ilgili uzmanı bulmak bir sorun, ulaşım bir sorun, seansları takip edebilmek bir sorun, Ancak Metaverse ile uzaktan erişim ile ameliyatlar yapılabiliyor. Bu uzmanlara bir internet erişimi ile ulaşılabilmesi mümkün. Ultrason, Endoskopi, Damar Yolu, Mide, Bağırsak gibi rahatsızlıklarda içerdeki yollar durumlar dışardaki sistemlere ileten elektronik haplar ve yöntemler yüzen kameralar geliştirildi.
Günümüz koşullarında Yapay organlar, Yapay Kıkırdak ve Kemikler Üretiliyor. Platin yerine kemik dokusuyla aynı malzemeden DNA’nızla uyumlu protezler yapılabiliyor. Eskiden büyük bir sorun olan Katarakt günümüzde 45 dakikada çözümleniyor. Kalp Nakli, Yüz Nakli, bir çok nakil işlemi çok daha kolay yapılabiliyor. Psikolojik rahatsızlıklarda internet ve uzaktan erişim yöntemleri kullanılıyor uygulanıyor. Moral, Motivasyon, Mentoral ve Sağlık Desteği, Koçluk bam başka bir alan haline bile geldi. Tıp eğitimi de çok büyük mesafeler katetti. Hologram Teknolojisi ile tıp birleşimi harikaların meydana gelmesinde öncülük ediyor. Eğitimlerde 3D Modeller kullanılarak, Video sistemlerle desteklenerek deneyim en mükemmel şekilde aktarılabiliyor. Metaverse’ün sağlık sektörüne değiştirici etkisi başlı başına bir araştırma konusu
Günümüzde Acil Tıbbi Müdahale Eğitimi almış sıradan bireyler eskiden uzmanların yaptığı etkili müdahaleyi acil durumlarda kaza ve afetlerde yapabiliyor.
Metaversele birlikte Otelcilik ve Turizm Endüstrisinde Çok Büyük Değişim bekleniyor. Özellikle uzay temalı yaklaşımlar ve projeler uzay turizmi kavramını hayatımıza getiriyor. Bi uzay gezisinden sonra belki Miami yada Antalya sahillerinde güneşlenmek isteyebilirsiniz. Yorucu olmasa da baş döndürücü hızlarda gerçekleştirlen vakumlu sistemler ve Hyperloop yolculukları gezi, turizm ve otel endüstrisine çok büyük ivmeler kazandırabilir.
İngiltere’den Antalya’ya Hyperloop ile gelip serpme kahvaltı yapıp öğleden sonra geri dönmek güzel olabilir. Yada Haremden Mısıra oradan Mekke’ye sabah binip öğleden sonra gelebilmek çok eğlenceli olabilir. Gelir gelmez tekrar binip Pekinde’ki Akşam toplantıya Fiziksel olarak da katılabilirsiniz. Bu arada Hibrit olarak İstanbul’daki Ofisinize bağlanıp yazınızı yazabilirsiniz. Bu hareketlenmeyi karşılayacak ergonomi ve vizyona sahip otel ve turizm işletmeleri Metaverse ün sonuçlarından biri olacaktır. Dünya Enerji endüstrisinden boşa çıkan petrolün sağlık ve turizmle birleştirilerek şifa kaynağı olarak sağlık turizmine kazandırılması başka bir alan olarak karşımıza çıkacaktır. Ekomide doğal güç olarak adlandırılan madenler ve tabii güzellikler Metaverse teknolojileriyle birleştirildiğinde akla hayale gelmez yenilikler ortaya çıkacaktır.
Buraya kadar bir projeksiyon tutarak Metaverse’deki Mega değişim büyüklüğünü göstermeye çalıştık. Bu değişimin en büyük paydaşı İşletmeler olacaktır. Tüm bu yenilikler İşletmelerle hayata geçirilebilir. İşletmelerle birlikte İş Süreçleri ve Yaklaşımlar ortaya çıkabilir. Meydana getirilen Metaverse korkusunun aksine Metaverse de İşletmeler için çok büyük fırsatlar bulunmaktadır. Metaverse Korkusunun temelinde yer alan insan’ın hacklenmesi ve işsiz bırakılmasının aksine Metaverse de İnsan daha fazla Bilişsel faaliyet gösteren daha katılımcı, daha tasarımcı, daha İnsan, Daha Mükemmel daha üretken daha özgür daha etkin olacaktır.
Metaversele birlikte İşletmelerin Endüstriyel yaklaşımları baştan aşağıya değişecektir. Özellikle imalat işletmeleri üretim yöntemleri ve malzeme biliminde, tedarik , lojistik ve pazarlamada yukarıda belittiğimiz şartlara göre şekillenecektir. Yeni malzeme ve elementler, üretimin uzayda ve diğer gezegenlerde yapılması, Robotlarla çalışmak, 3D Priting imalat sistemleri , Quantum Mekaniği ilkeleriyle çok büyük köklü değişimlere ihtiyaç duyacaktır. Bu değişimlerin temelinde bilgi ve eğitim bulunduğundan dolayı bahse konu alanlarda uzman istihdamlarında artış ve eğitime yatırımda işletmelerin enerjiye olan ihtiyacından daha fazla olarak ortaya çıkacaktır.
Yeni dönemin getirdiği şartlar ile hibrit ve uzaktan çalışma’nın yanında Robotlarla mesai, Robotların Öğrenmesi, Makinaların Öğrenmesi, Yapay Zeka Sistemleri ve Algoritmalarıyla Çalışmayı öğrenmek ve geliştirmek gibi ileri bilgi gerektiren alanlara sıçrayabilmek için uzman istihdamı ve eğitim konularına daha büyük yatırım yapacaklardır.
İş kazalarının değişen boyutu, Robotlarla çalışan insanların pozisyonu, psikolojisi, sağlığı, sözleşmesi, asgari ücretlendirilmesi, İletişimi ve Etkileşimi, Pozisyonu gibi alanlarda çok büyük değişimler meydana gelecektir.
Bu değişime ayak uyduramayan işletmelerde. Fotoğraf Teknolojisini ilk defa ortaya koyan KODAK Firmasının digital fotoğrafçılık ile rekabet edememesinden dolayı kapanmak zorunda kaldığı gibi kapanan sektörden çekilen ayak uyduramayan işletmeler olacağı gibi yeni ortaya çıkan. Mevcutları devralan ve Yeni fırsatlara yönelen işletmeler de olacaktır. İş süreçleri ve yöntemlerindeki değişim sanal işler, hesaplama ve tasarıma dayalı dışardan görünmeyen işler, ayrı bir değer kalemi haline gelecektir. Bulut bilişim, 5G, Endüstri 4.0 , Big Data, Veri Madenciliği gibi tabir ve yöntemlerde daha üst seviyelere evrilecektir. Daha fazla uzmanlık gerektirecektir.
Özellikle yazılım alanında çeşitlilik, javascript kütüphaneleri, php frameworkler, open soruce yazılım ve donanım kaynakları, Metaverse ile daha da yeni sistemleri ve parametrelerin işin içine girmesi ile daha kompleks daha uzmanlık gerektiren hale gelecektir.
Instagram, Facebook ve Whatsapp üçlüsü ile büyük mucizeler yaratan Digital pazarlama, Metaverse de D2A Direct to Avatar Teknolojisi, Ürünlerin Digital İkizi, Meta Influencerlar ve daha yeni yöntemlerle ayrı boyutlar kazanacaktır.
Tasarımda, pazarlamada, imalatın bir aşamasında Play to earn sistemler ve yaklaşımlar işletmelerin iş süreçlerini değiştirecektir. Yatay işletmeler, Dikey işletmeler , pozisyonlar ve yönetim kurulları, yönetim şekilleri de Metaverse ortamından ve yöntemlerinden etkilenerek değişecektir.
Team kavramları, Makinalarla birlikte çalışan insanlar, Makinaları Yöneten İnsanlar, İnsanları Yöneten Makinalar, Makinaları Denetleyen İnsanlar, İnsanları Denetleyen Makinalar gibi İnsan Makine Etikleşimi gerek çalışmada gerek pozisyon ve süreçlerin belirlenmesinde gerek ücretlendirme de gerekse hizmet içi eğitim ve iş kültüründe çok büyük değişiklikler meydana getirecektir.
Çok farklı yaklaşımlar, modeller ortaya çıkacaktır. Machine Vision ve Yapay Zeka Yöntemleri ile Kalite ve Toplam kalite yaklaşımları, yöntemleri ve hesaplamaları da baştan aşağı değişime uğrayacaktır. Prodüktivite, Endüstriyel Tasarım Malzeme Bilimi, imalat bölümleri baştan aşağıya yeni yaklaşım ve yöntemlerle değişecektir.
Taşıma ve Depolama, Teslimat, Paketleme, Kargolama gibi alanlarda çok büyük değişimler geçirecektir. Tüm bunlara bağlı olarak sorulan sorular, çözülmesi, gereken problemler Üniversitelerde Fen Bilimleri ve Mühendisliklerde çok büyük değişimler meydana getirecektir.
İş Kazalarının Değişen Boyutu, İş Hukuku, İş Sağlığı, İş Sözleşmeleri gibi işletme kavramlarının tamamı bu büyük değişimden çok köklü etkileşimler geçirecektir. İşletmelerin ekonomisi, pazarlama yöntemleri, finans kurumları ile ilişkisi, fonlama ve finans yöntemleri , işletmelerde arge kavramlarının tamamı baştan başa değişecektir.
Metaverse sanıldığı gibi bir takım uyanıklar ortaya çıktı Avatarlara elbise satıp, para kazanacaklar basitliğinin çok ötesinde bilimsel olarak ele alınması, kafa yorulması toplantılar, paneller, seminerler düzenlenmesi gereken çok büyük bir değişimdir. Söz konusu detayları içine alan ve yöntemleri gelişmeleri kapsayan İşletmelerde Metaverse Stratejisi Oluşturulmalıdır. Şimdiye kadar konuşulanlar değişimin boyutları konusunda fikir vermeye ve tanımlamaya bile yeterli değildir.
