Metaverse’de En Fazla İş Yapacak Meslek Felsefeciler

Günümüzde internetin yaygınlaşması, akıllı telefonlar, bilgisayar sistemleri ve iletişim imkanlarının son derece artması, Quantum fiziği ve Quantum bilişim kavramlarının konuşulması sayesinde bir çok yenilik ortaya çıktı.

Mobil uygulamalar, oyunlar, yeni sosyal medya araçları, bloglar, yeni yayın yöntemleri bütün bu gelişmeler sosyalleşmeyi ve toplulukları değiştirdi. Artık internet toplulukları var. Facebook üzerinden elektronik devre tasarımcıları gurubu, Dünya mucitleri gurubu, Emprestyonist Sulu Boya Resimleri Sevenler gurubu gibi milyonlarca grup meydana geldi. Bu grupların birer ahlakı var. Bloglara giriş kuralları, paylaşım ilkleri, güvenlik ve etik ile ilgili minik düzenlemeleri, Dünya genelinde 4.66 milyar insan ceptelefonu etkileşimleri üzerinden bu guruplarda faaliyet gösteriyor. Bir gurupta yer almayan hiç kimse yok en azından çocuğumuzun okul gurubunda yer alıyoruz.

Yeni dönemin sosyalleşmesini etkileyen bir diğer faktör ise internet cafeler ve oyun salonlarıyla başlayan furyanın artık online olarak uzaktan ve evden yapılabiliyor olması. Bu gün Oyun Endüstrisi (Game Industry) olarak tanımlanmaya başlayan bu sektör. Dünyanın en büyük sektörleri arasına girdi. Metaverse kavramları oyun endüstrisi ile ortaya çıktı. Kripto para ve Merkeziyetsiz İnternet Fikri oyun Endüstrisi ile ortaya çıktı. Oyunlarla birlikte yeni evrenler tasarlama digital bir yaratıcılık faaliyeti olarak hayatımıza girdi. Minecraft, Epic Games gibi oyunların sunduğu yeni evrenler yeni binalar, alanlar yaratma imkanı şu anda inanılmaz bir yaratıcılık boyutuna dönüştü.

Neredeyse ilk çağlardan yeniden başlamış gibi insan sanal evreni yaratıyor. Metaverse dediğimiz bu sınırsız hayal aleminde, hayal ve gerçeklik arasında bağlantı sağlayan internet ve bilgisayar sistemleri yani hem hayal hemde gerçek bu durumda inanılmaz boyutta yenilik ortaya çıkıyor milyonlarca yeni anima karakterler, yeni tasarım araçlar, efektler, değişik insan hayvan, ağaç metal ve ettten kemikten  karışım canlılar. Bu tasarımların içerisinde müthiş bir sınırsızlık söz konusu karakterlerin süper özellikleri yıkıcı yok edici olabildiği gibi dünyalar güzeli ve dünyalar merhametlisi olanlarda var. Bu yeni gelişmeler yeni tip meslekleri ortaya çıkaroyor, ticaret ve ekonominin de boyutu değişmeye başlıyor.

Sokrates, Platon ( Eflatun ), Aristo dönemlerinde uzaktan alışveriş, çizgi film ve animasyonlar, eticaret gibi kavramlar yok iken bu gün hayatımıza girmiş bulunuyor. 3000 yıllık Felsefe tarihini bir etten kemikten insanın benliği ve hakikati anlama metaforu meşkul etmiş ve hala gerçeğin ne olduğu sorusu tam olarak yanıtlanamamış binlerce bilim insanı, filozof, düşünür, ekonomist ortaya çıkmasına sebep olmuşken bu gün daha da sofistik bir çağa girmiş bulunuyoruz.

Metaverse ile ne kadar karmaşıklaşan ben ve benlik algısı ve önümüzdeki dönemde kripto para piyasaları, eticaret, sanal gerçeklik dünyaları ve evrenleri içerisinde yeni karakterler, yeni ekonomik hareketler, yeni tip benlikler, hatta ikinci, üçüncü  sonsuz beni oluşturabilme imkanı getirmektedir. Robotlarla insan benliğini birleştiren uygulamalar ve Özelliklerinizin bir robotta yaşatılması gibi kavramlar konuşulmaktadır. MySpace, My Second life gibi uygulamalar ile gerçek dünyada pazarcı olan birisi bu metaverse evreninde farklı cinste bir karakter ve avatar edinerek balerin olarak kendisini temsil edebilmektedir.  Yada kendisine insan hayvan karışımı olağan üstü özellikleri ve karakteristik özellikleri olan bir avatar seçebilmektedir.

Bu yenilikler akıl ve bilim ile felsefi alanı daha fazla zorlayacak gelişmelerdir. Bilim ve teknoloji yeni ekonomik sisteme izin verip gelişmesi için öncü olurken felsefe ve etik alandan bu konuda itirazlar aforizmalar, regülasyonlar ve düzenlemeler sansürler gelecektir. Nitekim her dönemde bu yaşanmıştır. Başta belirtildiği gibi gibi akıl, duygu, düşünce ve karar denkleminde denge her dönemde ihtiyaç duyulan en önemli husus olmuştur, olmaya devam edecektir. Ancak Metaverse evrenine bu dengeyi getirecek Yeni dönem Sokrates, Platon, Aristo gibi düşünürlerine olan ihtiyaç bütün ihtiyaçların üzerinde olacağı ön görülmektedir.     

Felsefede Öğretilerin birbirine etkileri ve karşıtlıkları, benzerlikleri ve ayrımları serimlenir. Dolayısıyla, genel anlamda felsefe tarihinin varlık, bilgi ve değerlerle ilgili soruları ve sorunları belirli özgül yöntemlerle değerlendiren ya da inceleyen ve bu incelemeyi sonuçları bakımından da sistemaktikleştirmeye yönelik çalışan bütün düşünce girişimlerini ortaya koymayı hedeflediği söylenebilir.

İlk dönem akademide disiplinler birleşikti. Bu durum daha sonraları ayrıldı disiplinler ve branşlar ortaya çıktı. Her bilimin felsefesi düşünce sistematiği ortaya çıktı. Uygarlığı bu günki haline getirdi. Metaverse evreninde akademi yeniden baştan başlıyor.   

David Hume, emprizmin sistematikleştirilmesinde ve kuramsal gücünü felsefi bir akım olarak doruk noktasına taşınmasında daha da belirgin bir isim olarak ortaya çıkar. 17. yüzyılın doğa bilimi anlayışında geçerli olan nedensellik ilkesini Hume felsefî bir konumda yeniden değerlendirir; “her sonucun bir nedeni olduğu ve her etkinin bir sebebi bulunduğu” fikriyle öne sürülen bu düşünce, David Hume sonradan çagrışımcılık olarak bilinecek olan akımın öncüsü olarak tesciller. Öyle ki aklın ve mantığı ilkeleri ve temel kategorileri bile, sonucta izlenimlere dayanır. Hume nedensellik ilkesinin böyle olduğu belirtir. Bu bakımdan empirizm Hume’da doruk noktasına ulaşmıştır. İnsan Doğası Üzerine Bir Deneme kitabında Hume, tıpkı önceki Locke gibi, insan kavramlarının ve fikirlerinin kaynağının ne olduğu sorusuyla ilgilenir. Her iki filozof da empirist olmasına rağmen Hume, bazı noktalarda Locke’dan ayrılır. İç ve dış algı ayrımını reddeden Hume, bu iki alanı birleştirmeye yönelir, insanın bilgi alanının bu şekilde bölümlenemeyeceğini ileri sürer. Hume’un ortaya koyduğu ayrımlar daha başkadır; izlenimleri ve kavramları ayırır. İzlenimler duyu organlarının algıladıklarından ileri gelir; kavramlar ya da düşünceler ise artık canlılığını yitirmiş olan izlenimlerin tasavvurlarından meydana gelir. Zihnin temel görevi, duyularla elde edilen verilerin üzerinde işlem yapmak, izlenimleri bilgiye dönüştürmektir. Bütün fikirlerin temeli bu izlenimlere dayanır çünkü. En soyut idealardan bir olan Tanrı ideası bile, insanların deneyimlerindeki izlenimlerinden meydana gelmiştir.

John Locke rasyonalistlere karşı bir fikir ortaya koymuştur. Ona göre duyumlarla algılanamayan bir şey bilinemez. (Deneycilik)

Adam Smith (1723-1790), modern ekonominin babası olarak kabul edilen bir ahlaki filozof ve ekonomik düşünürdü. Smith’in çalışması hem modern felsefe tarihinde bir köşe taşı hem de son iki yüzyıldaki siyasi ve ekonomik reformların önemli bir kaynağıdır. (https://thegreatthinkers.org/smith/biography/)

Smith, 1748’de Edinburgh’da retorik, güzel edebiyat ve hukuk üzerine bir dizi konferans vermeye başladığında kamuoyunda tanınmaya başladı . Aynı zamanda, Hutcheson’ın eski bir öğrencisi olan David Hume ile tanıştı ve ömür boyu sürecek bir dostluk kurdu.( https://thegreatthinkers.org/smith/biography/)

Smith, d’Alembert, Voltaire, Rousseau, Helvétius, Morellet, Turgot, Quesnay ve Benjamin Franklin ile tanışarak Fransa ve İsviçre’yi dolaştı. Yeni tanıdıklarını eleştirmeden, Smith görünüşe göre Quesnay ve soyluların savurganlığına ve hükümetin ekonomiye müdahalesine tarımsal üretkenlik ve ulusal refah için zararlı diye saldıran diğer Fransız “fizyokratlarından” etkilenmişti.

Smith’in seyahatleri, modern ekonomi için merkezi bir temel olarak kabul edilen, refahın nedenleri ve ticari hayatın karakteri üzerine bir inceleme olan Ulusların Zenginliği’nin yazılmasında yardımcı oldu . 1766’da annesinin Edinburgh’daki evine döndüğünde üzerinde çalışmaya başladı ve on yıl sonra yayınlandı. Kitap, kişisel çıkarların piyasa süreçlerini nasıl yönlendirdiğinin zengin bir analizidir. Tüccarlar için değil, yasa koyucular için yazılmıştır. Smith, “evrensel zenginliğin” veya yaşam standardında geniş bir artışın en iyi şekilde bir piyasa ekonomisiyle elde edilebileceğini savunarak “devlet adamı veya yasa koyucu bilimine” katkıda bulunmaya çalıştı.( https://thegreatthinkers.org/smith/biography/)

Yazıları , on dokuzuncu yüzyılda David Ricardo ve Karl Marx’tan yirminci yüzyılda John Maynard Keynes ve Milton Friedman’a kadar birçok ekonomi teorisyeni nesli üzerinde derin bir etkiye sahipti . Çalışmaları, modern dünyanın büyük bir kısmı için ahlaki ve ekonomik temellerin atılmasına yardımcı oldu.( https://thegreatthinkers.org/smith/biography/)

Second Life İkinci Ben – Diğer ben yada Diğer Benler

Mysapace.com ve Metaverse ile birlikte internete dayalı sistem tarafından sunulan yeni tip sosyal medya ile hayatından memnun olmayan 3 çocuk annesi ev hanımı bir bireyin eticaret sektöründe erkek başarılı bir CEO, yada sanayi sitesinde karavan imalatı yapan ünlü bir firmanın başarılı mühendisi avatarı oluşturabilmesi, çeşitli sanal etkinliklere katılabilmesi mümkün hale gelmiştir.

Bu arttırılmış gerçeklik denilen sanallaşmanın etiği, yeni durumları, sanal ben, sanal benlik ve aynı kişiye ait oluşturulabilecek diğer benlerin durumu, Çinde ve körede görülmeye başlayan oyun oynamaktan üniversite sınavında başarılı olup meslek edinememiş, gerçek hayatta işsiz, para kazanamayan ancak oyunlar sanal aleminde amiral rütbesinde avatarı ve yönettiği sosyal topluluğu olan gencin, sosyal sorunları, gerçek ve sanal benliği, Squid Game adı verilen kore merkezli dizi ve oyunun küresel etkisi ve etiksel yönleri gibi yeni dönemin felsefesini oluşturacak milyonlarca yeni kavram ortaya çıkmıştır. Bu sebeple Metavres evrenini en çok ilgi görecek mesleği meta felsefeciler, mentörler olacaktır.    

Makinaların, Robotların ve İnternetteki Sanal yada İkiz Nesnelerin Benliği 

Otonom ve konuşan arabalar, karaşimşek filminde gördüğümüz gibi sahibi ile etkileşimde bulunabilen otonom araçlar (Google self driving car, tesla ), sahibinin arkasından takip eden motosikletler ve valizler ve makinaların kimliği, etiği, hataların ve kazaların sorumluluğu gibi konular üzerinde düşünülmesi gerek çok sayıda yeni kavramla karşı karşıya olduğumuzu göstermektedir.

Sonuç olarak ilk dönemden itibaren felsefi gelişmeler ve düşünce insanın duygusal ve akılcı tarafı ile etkileşim içerisinde ilerlemiştir. Zaman zaman dogmatik kuralların baskısı altına girse aforizmalarla çevrelense de çeşitli aydınlanma dönemleri ile kendisini yenilemiştir.

Felsefi düşünde ve ekonomi politikte yenilenme şarttır. Yenilenmeyen yenilir. Geçmişin irdelenmesi, Günümüzün anlaşılması ve geleceğe hazır olabilmek için yeni meta ekonomi politik düşüncesi daima aktif olmalı, yenilikler üzerinde düşünce üretmelidir.

Meta Ekonomi Politik Olarak Tarif Edilebilecek Yeni Dönem   

Yeni dönem Meta Ekonomi Politiğin “temel konusu insan dediğin nasıl yaşar olacaktır.”, Varoluşun Temel Gizi nedir?, Ne yapıyoruz. Amacımız nedir?, O kadar dar amaçlara sıkışık bir toplum olmuşusuz ki., İnsan kendi Sonunumu hazırlıyor?, 600 km hızla giden trene insan hükmedebilir mi? Bu treni Robot Yönetecektir, İnsan sonrası döneme mi başlıyoruz?, İnsan Sonrası Dönem nedir? Anders’in dediği gibi insan modası geçen bir varlık mı?, Birey, özgür olmadığı için düşünce baskılanıyor mu?, Borsada birinin kazanması için bir de kaybeden olması gerekir mi?. Yeni kripto Para Borsanın etiği gibi kavramları Anlamaya çalışmak için sorular sormalı ve düşünce üretmeliyiz.

Günümüz ekonomisinin anlaşılabilmesi sosyal medya ve günümüz insanının ve politika yapıcıların durumlarının irdelenmesi ve analizi ile mümkündür. Döviz ve dolar kuru, dünya genelinde var olan ekonomik durum, pandemi ile birlikte eticaretin yaygınlaşması, teknolojik gelişmelere göre ortaya çıkan yeni sosyal medya yöntemleri, metaverse olarak adlandırılan meta evren, meta insan, meta kültür, robot insan, makine insan etkileşimli  “connected life” bağlantılı yeni yaşam, sosyal medya profili, avatar, digital ve kripto para, kripto para borsası, NFT ve sanal varlıklar, otonom araçlar, akıllı nesnelerin interneti (internet of thinks), myspace.com üzerinden oluşturulan second life daki avatarın benliği ve kimliği, NFT ve yeni dönemin tescil işlemleri, ödeme yöntemleri, merkezi olmayan yapay zeka ile yönetilen blog chain sistemi, robotlar tarafından idare edilen hızlı trenler, evden çalışma ve hibrit sistem, uzaktan eğitim,  robot sanatçılar ve yapay zeka gibi pek çok kavram günümüz ekonomi politiğinin anlaşılmasında, etik ve ahlak ilkelerinin oluşturulmasında üzerinde düşünülüp araştırılması gereken konular olarak karşımıza çıkmaktadır.    

Bu çerçevede Metavresle en fazla ihtiyaç duyulacak mesleklerin başında düşünürler, felsefeciler olacaktır.